નડાબેટ… ભારત – પાકિસ્તાનની સરહદે તોફાની તાંડવની કાવ્યગોષ્ઠી આ વખતે તોફાની તાંડવની કાવ્યગોષ્ઠી એવી અનોખી જગ્યાએ હતી કે અમારું સહુનું મસ્તક પ્રથમ તો એ જગ્યાએ ગર્વથી આપોઆપ નમ્યું. બનાસકાંઠાની ભારત – પાકિસ્તાનની સરહદના સૂઈ ગામે…નડાબેટ…બી.સે.એફ.ની સરહદની ચેક પોસ્ટ જ્યાં આવેલી છે એ જગ્યાએ જીગરભાઈ, સાકેતભાઈ અને ટીમે એવું સુંદર આયોજન કર્યું હતું કે દિલ બાગ બાગ થઈ ગયું. પ્રથમ ત્યાં આવેલ પ્રસિદ્ધ નડેશ્વરીમાતાનાં મંદિરે દર્શન કરી મંદિરના જ પ્રાગણમાં આવેલ રૂમોમાં ઉતારો કરી..મંદિરે ભોજન લઈ સાંજે નડાબેટ સરહદે બી.સે.એફ. (B.S.F.) ની ચેક પોસ્ટ પર ગયાં. ત્યાં પરંપરા પ્રમાને રાષ્ટ્ર ધ્વજ સાંજે ઉતારવાની વિધિ ફૌજીદળ અને એમના કમાન્ડર આસિસ્ટન્ટ કર્નલ શ્રી જગદીશ શર્માજીની ઉપસ્થિતમાં થઈ. એ પછી તોફાની તાંડવ પરિવાર માટે વિશેષ ગૌરવની વાત એ બની કે શ્રી જગદીશ શર્માજીના સાથ અને સહકાર ઉપરાંત એમની ઉપસ્થિતિમાં એ જ ગ્રાઉન્ડમાં કાવ્યગોષ્ઠી કરવાનો લહાવો મળ્યો. જે જીવનભરનું અમૂલ્ય સંભારણું રહેશે. બનાસકાંઠાના કવિઓ પણ અમારી સાથે જોડાયા…અમને એમને સાંભળવાનો લહાવો મળ્યો. અહીંથી 1 લકઝરી બસ ઉપરાંત 2 ગાડીમાં ત્યાં કવિ-કવીયત્રીઓ ગયાં હતાં. 37 કવિ-કવીયત્રીઓ પઠન કર્યું. બીજે દિવસે એચ્યુઅલ સરહદ છે ત્યાં સહુ ગયાં. અમારી સાથે આસિસ્ટન્ટ કર્નલ શ્રી જગદીશ શર્માજી પણ ત્યાં આવ્યા એથી ખુશીમાં વધારો થયો. પાછાં આવતાં જગ પ્રસિદ્ધ પાટણ રાણકી વાવ જોઈ. મને અનહદ ખુશી છે કે તોફાની તાંડવ પરિવારની સભ્ય છું. પરિવાર વતી મારાં હસ્તે શ્રી જગદીશ શર્માજીને મોમેન્ટો અપાવી જીગર જીગરભાઈ ..સાકેતભાઈએ મને એક અનોખો લહાવો આપી ધન્ય કરી. ખૂબ ખૂબ આભાર જીગરભાઈ, સાકેતભાઈ ..એડમીન મિત્રો અને સમગ્ર તોફાની તાંડવ પરિવારનો.

થઈ રાત,
જોઈ ચાંદ, આવ્યો તું યાદ
ખબર છે તારી આશ છે વ્યર્થ..
છતાં મન તો ભમે..
તારા જ વિચારોની આસપાસ
જેમ ચાંદની આસપાસ..
વરતાય ચાંદની
કાશ! સ્વપ્નમાં પણ જો આવે,
લઈ એ જ આશ, ગઈ સુઈ…
ટીક..ટીક આવ્યો નાદ..
જોઉં છું સ્વપ્ન કે હકીકત..!
સફાળી ગઈ જાગી,
તુટ્યું સ્વપ્ન ને આશ..!
…લતા…

આવવા મથતાં શબ્દો
અટવાઈ ગયા
આંગળીઓ વચ્ચે
ને પછી
એમ જ રમવા દીધા
આંગળીઓ વચ્ચે
પણ જ્યાં
વાંચી તારી કવિતા
એ પણ સરવા મંડ્યા
આપોઆપ..!
…લતા…’વેલ’

વિશ્વ ચકલી દિન રહ્યો
શબ્દો ચિતરવા
કાજ.

ચકલી કરતી
ચિચિયારી
કાશ!
મળે જો કરવાં માળો.
…લતા…’વેલ’

કૉન્ક્રીટ જંગલ
કુદરત
રુઠી
ચકીનો તડફડાટ.
…લતા…’વેલ’

નગર

નગર

કૉન્ક્રીટ વચ્ચે
રૂંધાતુ
શ્વસતું
ધમણની જેમ
ફુલતું
સંકોચાતું
દીવાલે દીવાલે
ભટકાતું
કોઈનું નહીં
તો યે
સહુનું
નગર
અથડાઈ
કુટાઈ
આગળ વધતું
નગર
તો યે
હો જેવું
એવું

આવકારતું
નગર
ને
સમાવી અંદર
રોજીરોટી
આપતું
નગર
મારું નગર
તારું નગર
સહુને વહાલું
પોતાનું નગર.
…લતા…’વેલ’

માતૃભાષાનું મહત્વ

માતૃભાષાનું મહત્વ

ભાષા છે તો આપણે એક બીજાને ઓળખીએ છીએ. એમાં માત્રૃભાષાને લીધે એકબીજા સાથે વિચાર વિમર્શ કરવા વધારે સરળતા પડે છે. ગમે તેટલી બીજી ભાષાઓ આવડતી હોય પણ આપણે વિચારો તો માત્રૃભાષામાં જ કરીએ છીએ. એટલે જ તો આપણે જોઇએ છીએ કે માતૃભાષામાં ભણતાં બાળકોની પરિણામની ટકાવારી પ્રમાણમાં બીજી ભાષામાં ભણતાં બાળકો કરતાં વધારે આવતી હોય છે. સીધી વાત છે આપણે વિચારો….રોજીંદા જીવનમાં વાતો….બધું જ માતૃભાષામાં કરીએ છીએ એટલે ભણવાનું પણ સહજ રીતે એમાં વધારે સારું ફાવે.
બીજી ભાષા જીવનમાં જરુરી છે એની ના નહિ પણ એને એક વિષય તરીકે લઈ ભણી શકાય.

પણ ગાડરીયો પ્રવાહ ચાલ્યો છે કે આગળ વધવું હોય તો આંતરરાષ્ટીય ભાષામાં જ ભણવું જોઇએ. ઠીક છે પણ સાથે સાથે બાળકને માતૃભાષા પણ શરુથી જ ભણાવવી જોઇએ.

દુનિયાના ઘણાખરા દેશોમાં માતૃભાષામાં ભણવાનું ચલણ છે જ. એના કારણમાં મુળ એ જ કે એ દરેક માટે સહજ હોય.
અરે કંઈ તકલીફ પડે ત્યારે પણ પહેલો શબ્દ જે અચાનક આપણા મુખમાંથી નીકળે એ પણ માત્રૃભાષામાંથી જ સહજ રીતે આવે છે.
ઓ ભગવાન…ઓ બાપ રે….ઓ માડી રે…
આમ આ બધાં શબ્દો સહજ રીતે જ આપણે માતૃભાષામાં જ બોલીએ છીએ.

આમ ખાલી આજના દિવસ પુરતી માતૃભાષાને યાદ ન કરતાં…રોજના જીવનમાં બાળકોને એનું મહત્વ સમજાય એ માટેનો આપણે પ્રયત્ન કરવો રહ્યો. એ માટે વાતાઁઓ કહેવી…શરુથી જ માતૃભાષામાં પણ લખવાં વાંચવા તરફ વાળવા….વગેરેનું ધ્યાન આપણે જ રાખવુ જોઈએ.

…લતા…